स्थापित नेताका क्षेत्रमा नयाँ उम्मेदवारको दौड

काठमाडौं, माघ १९ । प्रजातन्त्र पुनःस्थापनापछिका निर्वाचनमा मुलुककै सर्वाधिक चर्चामा रहँदै आएको काठमाडौं निर्वाचन क्षेत्र नं १ मा आसन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा संसदीय राजनीतिका लागि सबै नयाँ अनुहार चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् ।                

२०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तन पछाडि नेपाली कांग्रेसका कार्यवाहक सभापति एवं तत्कालीन प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराई, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) का महासचिव मदनकुमार भण्डारी, पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, कांग्रेस नेता प्रकाशमान सिंह र एमाले नेता प्रदीप नेपाललगायत ‘हेभीवेट’ नेता चुनावी प्रतिस्पर्धामा होमिएको सो निर्वाचन क्षेत्र सधैं चर्चामा रहँदै आएको छ ।    

२०४८ सालमा उक्त निर्वाचन क्षेत्रबाट तत्कालीन प्रधानमन्त्री भट्टराईलाई पराजित गर्दै एमालेका तत्कालीन महासचिव भण्डारी विजयी भएका थिए । प्रजातन्त्र पुनर्बहाली भएपछि गठित अन्तरिम सरकारका कार्यबाहक प्रधानमन्त्री नै पराजित भएको विषयले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय चर्चा पाएको थियो ।                        

महासचिव भण्डारीको सडक दुर्घटनामा निधन भएपछि २०५१ सालको उपनिर्वाचनमा उनकी धर्मपत्नी विद्यादेवी कांग्रेसका पूर्वकार्यवाहक सभापति भट्टराईलाई पराजित गर्दै विजयी भइन् । उक्त निर्वाचन क्षेत्रलाई कांग्रेसकै मतदाता बाहुल क्षेत्र मानिए पनि सो क्षेत्रमा प्रजातन्त्र पुनःबहालीपछिका निर्वाचनमा एमालेको बहुल्यता रहँदै आएको थियो । उक्त निर्वाचन क्षेत्रमा गणतन्त्रपछि भने नेपाली कांग्रेसले आफ्नो पकड क्षेत्रका रूपमा कायम राखेको थियो ।                        

२०५१ सालमा भएको मध्यावधि निर्वाचनमा एमाले अध्यक्ष मनमोहन अधिकारी सो क्षेत्रबाट विजयी हुनुभयो । त्यसपछि भएको २०५३ उपनिर्वाचनमा भने कांग्रेसका तर्फबाट नारायणप्रसाद ढकालले सफलता पाउनुभयो । २०५६ सालको संसदीय निर्वाचनमा एमाले नेता प्रदीप नेपाल विजयी भयो । त्यसपछि २०६४ देखि २०७९ सालसम्म भएका चारवटा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसका नेता तथा पूर्वउपप्रधानमन्त्री प्रकाशमान सिंह लगातार विजय भए ।                            

मुलुकका प्रमुख प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबार, सर्वोच्च न्यायालय, जननिर्वाचित प्रतिनिधिको थलो संसद्, गत भदौको जेनजी आन्दोलनको केन्द्र रहेको निर्वाचन क्षेत्र नं १ मा राजनीतिक दल र स्वतन्त्र गरी २९ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् । त्यसमध्ये राजनीतिक दलबाट तीन महिलासहित १६ र एक महिलासहित १३ जना स्वतन्त्र उम्मेदवार रहेका छन् । ४८ हजार ४ सय ८९ मतदाता रहेको उक्त निर्वाचन क्षेत्रमा २२ मतदानस्थल र ५७ वटा मतदान केन्द्र छन् । उक्त निर्वाचन क्षेत्रभित्र काठमाडौं महानगरपालिकाको १०, ११, २९ र ३१ वडा पर्दछन् ।                          

यस पटकको निर्वाचनमा सो क्षेत्रबाट एमालेका मोहनराज रेग्मी, नेपाली कांग्रेसका प्रबल थापा क्षेत्री, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका मेनुका भण्डारी, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का रञ्जु दर्शना (न्यौपाने), राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)का रवीन्द्र मिश्रको उम्मेदवारी परेको छ ।                              

यस्तै जनता समाजवादी पार्टी नेपालबाट प्रकाश नायजु, नेपाल मजदुर किसान पार्टीबाट रमिला ज्याख्व (सुवाल), प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीबाट सविन सिग्देल, श्रम संस्कृति पार्टीका समिर लामा तामाङ, मितेरी पार्टी नेपालबाट राजकुमार लिम्बू, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी) का धनराज शाही, उज्यालो नेपाल पार्टीबाट मंगललाल श्रेष्ठ, राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी, नेपालबाट इन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ र नेपाल जनसेवा पार्टीबाट अर्जुनबहादुर शाही चुनावी मैदानमा छन् ।                      

समावेशी समाजवादी पार्टीका सुरेन्द्र पाण्डे, जनादेश पार्टी नेपालका कमल सुवेदी, स्वतन्त्र उम्मेदवार कमल कोइराला, राजु भुजेल, शम्भु पोखरेल, सुरेन्द्रप्रसाद ढकाल, सागर जोशी, असिममान सिंह बस्न्यात, किरण शाह, कुमार शाही, राजकुमार बजगाई, शान्ति श्रेष्ठ, कुशल खत्री, संगीत बम्म र रमेशप्रसाद जोशी चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् ।                            

राप्रपाका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र तेस्रो पटक सो निर्वाचन क्षेत्रबाट चुनाव लड्दैछन् । ‘यो पटक मेरो उम्मेदवारीप्रति मतदाताबाट सकारात्मक प्रतिक्रिया पाएको छु, फरक राजनीतिक दर्शन र सिद्धान्त बोकेका मतदाताले पनि भेटघाटको अवसर मिलाइदिनुभएको छ, मतदाताको भावना परिवर्तन गर्नुपर्छ भन्ने छ,’ उनले भने, ‘उम्मेदवारले मतदातालाई पुरानो मनोविज्ञानबाट बाहिर निकाल्न पर्ने आवश्यकता देखेको छु।’                            

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका उम्मेदवार मेनुका भण्डारीले नागरिक आन्दोलनबाट आएकाले जनताको गुनासोलाई प्रतिनिधिसभामा पुर्‍याउने र कार्यान्वयनका लागि दबाव दिने कार्य आफ्नो प्राथमिकतामा पर्ने बताए । उनले भने, ‘क्षेत्र नं १ मा मुलुकका सबै जिल्लाका नागरिकको बसोबास रहेको, भौतिक पूर्वाधारको विकास र शैक्षिक ‘हव’ का रूपमा रहेको छ, अब फोहरमैला व्यवस्थापन, ढल र खानेपानीको समस्यालाई समाधान गर्नुपर्छ भन्ने स्थानीयको माग छ ।’                            

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार रञ्जु दर्शना (न्यौपाने) समग्र मतदाताको भावना राजनीतिक परिवर्तनसँगै चुनावी घोषणापत्र अध्ययनका आधारमा मत जाहेर गर्ने प्रतिक्रिया प्राप्त भएको बताइन् । ‘संसदीय निर्वाचन भएकाले जनप्रतिनिधिले नीति र विधि बनाउने कार्य जिम्मेवारी हो भन्ने मतदाताले बुझ्नुभएको छ, यस क्षेत्रमा समग्र शान्ति सुरक्षा, व्यवसाय प्रवर्द्धन, सवारी र सडक व्यवस्थापन लगायत समस्या समाधानका लागि काम गर्नेछु,’ उनले भनिन् ।